Szpital im. dr. Wojciecha Oczko w PrzasnyszuMisją Szpitala jest „Być użytecznym, pomagać innym
Drukuj

Szanowny Pacjencie, Rodzino, Opiekunie

Osoby zdrowe i sprawne fizycznie są w stanie, w przypadku zagrożenia upadkiem, samodzielnie wykonać odpowiedni ruch asekurujący, powstrzymujący przed upadkiem lub zmniejszający negatywne skutki upadku - złamania, zwichnięcia, stłuczenia. Ten kompensujący mechanizm ulega osłabieniu lub wręcz zanika w przypadku niepełnosprawności oraz w wieku starczym. Dla ludzi w podeszłym wieku, którzy z trudem kontrolują swoje ruchy i u których zawodzi zmysł równowagi, upadki stają się zagrożeniem codziennym. Osoby te upadają zwykle niefortunnie ze wszystkimi możliwymi następstwami, pogarszając tym samym stan swojej sprawności i jakość życia. Istotnym problemem opiekuńczym staje się stałe eliminowanie ryzyka upadków i ograniczanie negatywnych dla zdrowia ich następstw.

Podejmijmy więc wspólne działania w celu ograniczenia upadków u naszych podopiecznych.

Do większości upadków dochodzi podczas wykonywania prostych czynności np:

  • wstawanie,
  • siadanie,
  • pochylanie się,
  • czy chodzenie.

Przyczyny upadków to głównie zaburzenia i ograniczenia ruchu wynikające z niesprawności narządu ruchu; stan chorobowy pacjenta; zaburzenia w funkcjonowaniu organów zmysłu: wzroku i słuchu; wiek; działania uboczne leków (np. nasennych, uspakajających); niepewność i brak samodzielności (np. w zaburzeniach orientacji, splataniu myślenia, przy nieznajomości nowego miejsca pobytu), ale również zagrożenia zewnętrzne, czyli ze strony otoczenia: brak lub nieodpowiednie oświetlenie, nieodpowiednie obuwie, śliskie powierzchnie podłóg, stojące na drodze przedmioty i drobne umeblowanie, stopnie oraz progi pomiędzy pomieszczeniami, brzegi dywanów, brak uchwytów i poręczy w miejscach gdzie są one niezbędne (łazienki, schody, długie korytarze), a także niespokojna muzyka lub oślepiające efekty świetlne.

WSKAZÓWKI DLA PACJENTÓW POZWALAJĄCE NA OGRANICZENIE RYZYKA UPADKÓW PRZY PRZYJĘCIU DO SZPITALA

  1. Podaj lekarzowi informację na temat dotychczasowych upadków i dokładnie opisz towarzyszące im okoliczności.
  2. Koniecznie powiadom lekarza o wszelkich przyjmowanych regularnie lekach, łącznie z preparatami ziołowymi, a także o zażywanych doraźnie, dostępnych bez recepty.
  3. Odpowiedz na pytania dotyczące zakresu poruszania się, wstawania, kłopotów z utrzymaniem równowagi.
  4. Przećwicz w obecności pielęgniarki korzystanie z przycisku "przywoływacza" i korzystaj z niego w sytuacji wystąpienia zawrotów głowy, zaburzeń równowagi.
  5. Dowiedź się gdzie jest włącznik światła, abyś w nocy mógł z niego swobodnie skorzystać.
  6. Proś o pomoc zawsze - gdy jej potrzebujesz.

W TRAKCIE POBYTU W SZPITALU

  1. Noś stabilne obuwie na płaskim obcasie z podeszwą antypoślizgową, stabilizującą staw skokowy.
  2. Korzystaj z uchwytów ściennych, taboretów lub pomocy osób trzecich w trakcie kąpieli pod prysznicem.
  3. Przestrzegaj zaleceń personelu medycznego dot. zakazu samodzielnego chodzenia, zbyt energicznego schylania się, podnoszenia lub wstawania z łóżka.
  4. Trzymaj rzeczy, z których korzystasz blisko siebie.
  5. Nie wychylaj się po przedmioty, które znajdują się na podłodze poza zasięgiem twoich możliwości.
  6. Po dłuższym leżeniu w łóżku, wstawaj stopniowo - najpierw usiądź nie spuszczając nóg, następnie powoli opuść nogi, i jeśli nic się nie dzieje wstań.
  7. Zachowaj szczególną ostrożność w trakcie czynności porządkowych na oddziałach. Unikaj śliskich i mokrych powierzchni - zwracaj uwagę na znaki ostrzegawcze wskazujące mokrą podłogę.
  8. Zachowaj ostrożność podczas chodzenia w okolicy drzwi otwierających się na zewnątrz.
  9. Korzystaj z laski, balkonika, wszelkich uchwytów, pomocy personelu w przypadku trudności z poruszaniem się, przy zaburzeniach równowagi.

KONTYNUACJA DZIAŁAŃ ZAPOBIEGAWCZYCH W DOMU

Rozważ dokonanie niezbędnych prac adaptacyjnych i zabezpieczeń (CEL: STWORZENIE BEZPIECZNEGO OTOCZENIA):

  1. Zadbaj o właściwe wyposażenie mieszkania (ustawienie pod ścianami stałych, pewnie stojących mebli, by osoby poruszające się z trudnością mogły się o nie wesprzeć).
  2. Unikaj stromych schodów, ruchomych dywanów i chodników, śliskich nawierzchni (wzmożenie bezpieczeństwa głównie podczas higienicznych czynności).
  3. Zadbaj, aby krzesła i fotele były solidne i stabilne, wyposażone w oparcia, a poręcze zamocowane równolegle do siedziska. Siadając sprawdź czy swobodnie opierasz obie stopy o podłoże.
  4. Dobrze oświetl schody, a na krawędziach stopni przymocuj taśmę antypoślizgową.
  5. Zainstaluj obok wanny lub w kabinie prysznicowej drążki o chropowatej powierzchni, a dno wanny lub brodzika zabezpiecz wkładając maty antypoślizgowe.
  6. Myj się na specjalnych krzesłach lub ławeczkach - jeśli nie potrafisz stać długo pod prysznicem ani samodzielnie wyjść z wanny.
  7. Zamontuj dodatkowe uchwyty w łazience i toalecie.
  8. Zamontuj właściwe oświetlenie.
  9. Miej telefon w łatwo dostępnym miejscu.
  10. Rozmieść przedmioty codziennego użytku w taki sposób, aby przy ich wyjmowaniu nie było konieczne wchodzenie na stołki lub nadmierne schylanie się.
  11. Zamontuj włączniki światła w sposób umożliwiający natychmiastowy dostęp po wejściu do pomieszczenia.
  12. Rozważ zastosowanie barierek zabezpieczających przed wypadnięciem z łóżka.
  13. Zwróć uwagę na dobór wygodnego, lekkiego i antypoślizgowego obuwia stabilizującego staw skokowy.
  14. Wykorzystuj pomoce techniczne zmniejszające ryzyko upadków, takie jak: laski, trójnogi, podpórki dwukołowe lub czteropunktowe, potocznie zwane balkonikami do kompensowania niedoborów siły mięśniowej, poprawy koordynacji ruchów lub zwiększenia wytrzymałości.
  15. Pamiętaj o konieczności wolnego przyjmowania pozycji pionowej po leżeniu lub dłuższym siedzeniu oraz o wykonaniu przed wstaniem ruchów zginania i prostowania stóp w dwóch kierunkach - podeszwowym i grzbietowym, w celu zmniejszenia ryzyka upadku wynikającego z nagłego spadku ciśnienia krwi po zmianie pozycji.
  16. Poproś o pomoc opiekuna w pokonywaniu barier architektonicznych, np. progi, krawężniki.
  17. Systematyczna diagnostyka i leczenie zaburzeń wzroku i słuchu - stosuj w razie potrzeby aparat słuchowy, okulary.
  18. Kontrola stosowanych lekarstw - pytaj farmaceutę o skutki uboczne, ponieważ niektóre leki powodują senność lub zawroty głowy, co sprzyja upadkom.
  19. Wyeliminuj czynniki stresujące (hałas, miganie obrazu TV).

STWORZENIE BEZPIECZNEGO OTOCZENIA I SZCZEGÓLNY NADZÓR NAD OSOBAMI PREDYSPONOWANYMI DO CZĘSTYCH UPADKÓW, MOŻE MIEĆ DUŻY WPŁYWA NA POPRAWĘ EFEKTÓW REHABILITACJI ORAZ JAKOŚCI ŻYCIA PACJENTÓW JAK TEŻ I ICH OPIEKUNÓW.

Choć wymienione powyżej działania profilaktyczne są coraz szerzej propagowane, nadal zbyt mało doceniane są odpowiednio dobrane ĆWICZENIA FIZYCZNE, które wykazują największą skuteczność w zmniejszaniu ryzyka upadków. Osoby mające prawidłową postawę ciała, lepszą równowagę i większą siłę mięśniową są znacznie mniej narażone na upadki. Ćwiczenia fizyczne związane są ze zwiększaniem gęstości mineralnej kości u osób młodych, a także zapobiegają narastaniu osteoporozy u osób dorosłych. Przy braku wysiłku fizycznego zanikają nie tylko mięśnie, ale również tkanka kostna. Ćwiczenia fizyczne przynoszą również inne korzyści zdrowotne: zmniejszają lęk przed upadkiem, korzystnie działają na układ krążenia, sen, objawy depresji. Nie tylko u osób starszych, które ćwiczą fizycznie stwierdza się mniejsze ryzyko upadków, ale również u tych, które mają większy zakres codziennych obowiązków i częściej wychodzą z domu.